Lot z przesiadką i „efekt domina" – Kto odpowiada za spóźnienie?
Pierwszy lot spóźniony tylko 20 minut, ale przez to utraciłeś przesiadkę i dotarłeś do celu 5 godzin później? Nadal masz prawo do odszkodowania! Dowiedz się, jak działa „efekt domina" i kiedy linia lotnicza musi zapłacić – nawet przy małym opóźnieniu początkowym.
Czym jest „efekt domina" przy lotach z przesiadką?
Efekt domina to sytuacja, w której niewielkie opóźnienie pierwszego lotu powoduje lawinę konsekwencji: utraconą przesiadkę, konieczność przebukowania, wielogodzinne oczekiwanie na kolejny lot i ostatecznie – dotarcie do celu z gigantycznym opóźnieniem.
Przykład: Lecisz z Warszawy do Nowego Jorku przez Londyn. Pierwszy lot (Warszawa-Londyn) jest spóźniony 30 minut. Przez te pół godziny uciekła Ci przesiadka do Nowego Jorku. Linia przebukuje Cię na następny lot – ale ten jest dopiero za 6 godzin. W efekcie dotarłeś do Nowego Jorku z 6,5-godzinnym opóźnieniem– mimo że pierwszy lot był spóźniony tylko minimalnie.
Najważniejsza zasada prawna
Rozporządzenie UE 261/2004 jasno stanowi: przy lotach na jednym bilecie (tzw. through ticket) opóźnienie liczy się od momentu dotarcia do miejsca docelowego końcowego, nie od poszczególnych segmentów. Jeśli całkowite opóźnienie przekroczyło 3 godziny, przysługuje Ci odszkodowanie do 600 EUR– niezależnie od tego, jak małe było początkowe opóźnienie.
Kluczowe pojęcie: Through ticket (bilet przelotowy) to rezerwacja obejmująca wszystkie segmenty podróży w jednej transakcji, z jednym numerem PNR. Dzięki temu linia lotnicza odpowiada za całą trasę – i to ona ponosi odpowiedzialność za efekt domina.
Realne scenariusze: Jak efekt domina działa w praktyce
Scenariusz 1: Krótkie opóźnienie → utracona przesiadka
Trasa: Kraków → Amsterdam → Los Angeles
Co się stało:
• Pierwszy lot opóźniony o 25 minut
• Utracona przesiadka w Amsterdamie
• Przebukowanie na lot 6 godzin później
Rezultat: Całkowite opóźnienie: 5 godzin 25 minut w Los Angeles
600 EUR – bo liczy się opóźnienie w miejscu docelowym
Scenariusz 2: Efekt domina z trzech lotów
Trasa: Gdańsk → Frankfurt → Dubaj → Bangkok
Co się stało:
• Gdańsk-Frankfurt: 40 min opóźnienia
• Utracona przesiadka w Frankfurcie
• Przełożenie na następny lot do Dubaju → utracona przesiadka do Bangkoku
Rezultat: Całkowite opóźnienie: 9 godzin w Bangkoku
600 EUR – cała trasa na jednym bilecie
Scenariusz 3: Ostatni odcinek w normie, ale efekt domina trwa
Trasa: Warszawa → Londyn → Nowy Jork
Co się stało:
• Warszawa-Londyn: 3 godziny opóźnienia
• Utracona przesiadka w Londynie
• Londyn-Nowy Jork: wylot punktualny (lot zastępczy)
Rezultat: Całkowite opóźnienie w Nowym Jorku: 4 godziny
600 EUR – mimo że ostatni lot był punktualny
Through ticket vs oddzielne bilety – kluczowa różnica
| Kryterium | Through Ticket (1 PNR) | Oddzielne bilety |
|---|---|---|
| Typ biletu | Wszystkie loty na jednym PNR | Każdy lot osobny PNR |
| Odpowiedzialność linii | Linia odpowiada za całą trasę | Każda linia tylko za swój segment |
| Jak liczy się opóźnienie | Od miejsca docelowego końcowego | Każdy lot oddzielnie |
| Efekt domina | Kwalifikuje do odszkodowania | Nie kwalifikuje (każdy lot osobno) |
| Utrata przesiadki | Linia musi Cię przebukować i zapewnić opiekę | Brak obowiązku – sam musisz kupić nowy bilet |
| Wysokość odszkodowania | Do 600 EUR (zależy od dystansu końcowego) | Brak odszkodowania za utraconą przesiadkę |
| Obowiązki przewoźnika | Posiłki, hotel, transport (jeśli konieczne) | Brak obowiązku – sam pokrywasz koszty |
| Najczęstsze błędy pasażerów | Myślą, że małe opóźnienie = brak praw | Myślą, że mają takie same prawa jak przy through ticket |
Jak sprawdzić, jaki masz bilet?
- Through ticket: Jedno potwierdzenie rezerwacji z jednym numerem PNR dla wszystkich lotów. Przykład: PNR ABC123 obejmuje loty Warszawa-Amsterdam-Bangkok.
- Oddzielne bilety: Dwa lub więcej potwierdzeń, każde z osobnym numerem PNR. Przykład: PNR ABC123 (Warszawa-Amsterdam) + PNR XYZ789 (Amsterdam-Bangkok).
Najczęstsze błędy pasażerów przy lotach z przesiadką
Błędne przekonanie:
„Pierwszy lot był spóźniony tylko 20 minut, więc nie mam prawa do odszkodowania”
✓ Prawda jest taka:
Błąd! Jeśli loty były na jednym bilecie i dotarłeś do celu z opóźnieniem >3h, należy Ci się rekompensata – nawet jeśli pierwszy segment był spóźniony minimalnie.
Błędne przekonanie:
„Linia przebukowała mnie na inny lot, więc już się nie należy odszkodowanie”
✓ Prawda jest taka:
Błąd! Przebukowanie nie anuluje Twojego prawa. Jeśli mimo przebukowania dotarłeś do celu z opóźnieniem >3h, odszkodowanie nadal przysługuje.
Błędne przekonanie:
„Każdy lot był osobno punktualny, więc wszystko w porządku”
✓ Prawda jest taka:
Błąd! Przy through ticket nie liczy się punktualność poszczególnych lotów, tylko czas dotarcia do miejsca docelowego. Efekt domina = podstawa do roszczenia.
Błędne przekonanie:
„Kupiłem bilety na jednej stronie, więc to through ticket”
✓ Prawda jest taka:
Niekoniecznie! Niektóre platformy (np. Kiwi, Skyscanner) sprzedają oddzielne bilety jako pakiet. Sprawdź, czy masz jeden numer PNR, czy osobne potwierdzenia.
Jak dochodzić odszkodowania przy efekcie domina?
1. Sprawdź typ biletu
Zweryfikuj, czy wszystkie loty są na jednym numerze rezerwacji (PNR). Jeśli tak – masz through ticket i pełne prawa do odszkodowania przy efekcie domina.
2. Oblicz rzeczywiste opóźnienie
Policz czas od zaplanowanego przybycia do miejsca docelowego końcowego do faktycznego przybycia. Jeśli >3h – kwalifikujesz się do rekompensaty.
3. Zbierz dokumentację
Potrzebujesz: potwierdzenia rezerwacji, kart pokładowych wszystkich lotów, dokumentacji opóźnień (zdjęcia tablic informacyjnych, emaile od linii).
4. Złóż reklamację lub skorzystaj z pomocy
Możesz pisać sam do linii lotniczej (przygotuj się na odmowę i długą walkę) lub skorzystać z profesjonalnego serwisu, który zna wszystkie kruczki prawne.
Samodzielnie czy z pomocą profesjonalistów?
Sprawy związane z efektem domina są jednymi z najtrudniejszych w reklamacjach lotniczych. Linie często argumentują, że „pierwszy lot był w normie”, „to wina portu lotniczego” lub „przebukowanie anulowało roszczenie".
Pisanie samemu: Przygotuj się na długą walkę, wielokrotne odrzucenia i konieczność znajomości rozporządzenia UE 261/2004. Skuteczność: ~15-30% (linie często ignorują reklamacje indywidualne).
Skorzystanie z profesjonalnego serwisu: Specjaliści znają wszystkie kruczki prawne, mają bazę precedensów i doświadczenie w prowadzeniu spraw sądowych. Skuteczność: ~80-95%. Prowizja tylko w przypadku sukcesu (zazwyczaj 25-35% odzyskanej kwoty). Zero ryzyka finansowego.
Najczęściej zadawane pytania
Czy otrzymam odszkodowanie, jeśli pierwszy lot był spóźniony tylko 20 minut, ale przez to straciłem przesiadkę?
Tak, jeśli wszystkie loty były na jednym bilecie (through ticket) i dotarłeś do miejsca docelowego z opóźnieniem powyżej 3 godzin. Nie ma znaczenia, jak małe było opóźnienie pierwszego segmentu – liczy się całkowity czas dotarcia do celu końcowego.
Jak liczy się opóźnienie przy lotach z przesiadką?
Opóźnienie liczy się od momentu dotarcia do ostatecznego miejsca przeznaczenia wskazanego na bilecie. Jeśli np. leciałeś Warszawa-Paryż-Nowy Jork i dotarłeś do Nowego Jorku z opóźnieniem 4 godzin, przysługuje Ci odszkodowanie – nawet jeśli pierwszy lot był spóźniony tylko 30 minut.
Co to jest through ticket i dlaczego to ważne?
Through ticket to bilet obejmujący wszystkie segmenty podróży zarezerwowane w jednej transakcji, z jednym numerem rezerwacji. Przy takim bilecie linia lotnicza odpowiada za całą trasę, więc efekt domina wywołany przez opóźnienie pierwszego lotu uprawnia do odszkodowania.
Czy dostanę odszkodowanie, jeśli kupiłem oddzielne bilety na każdy lot?
Niestety, zazwyczaj nie. Jeśli kupiłeś osobne bilety (tzw. self-transfer), każda linia odpowiada tylko za swój segment. Opóźnienie pierwszego lotu nie zobowiązuje drugiej linii do wypłaty odszkodowania za ucieczką połączenie.
Linia mówi, że opóźnienie pierwszego lotu było krótkie, więc nie należy mi się nic. Czy to prawda?
To nieprawda. Zgodnie z rozporządzeniem UE 261/2004, przy lotach łączonych liczy się opóźnienie w dotarciu do miejsca docelowego, nie opóźnienia poszczególnych segmentów. Jeśli ostateczne opóźnienie wyniosło ponad 3 godziny, masz prawo do rekompensaty.
Co jeśli linia lotnicza zaoferowała mi alternatywny lot, ale dotarłem do celu z 5-godzinnym opóźnieniem?
Nadal przysługuje Ci odszkodowanie. Fakt, że linia próbowała Cię przebukować, nie zmienia tego, że dotarłeś do miejsca docelowego z wielogodzinnym opóźnieniem. Liczy się faktyczny czas przybycia, nie intencje przewoźnika.
Czy linie lotnicze często odmawiają wypłaty przy efekcie domina?
Tak, to jeden z najczęstszych scenariuszy odrzucenia. Linie argumentują, że „każdy lot był osobno w normie” lub że „to nie nasza wina, tylko port lotniczy”. W rzeczywistości prawo jasno stanowi: liczy się całkowite opóźnienie w miejscu docelowym.
Jak udowodnić, że moje loty były na jednym bilecie?
Potrzebna jest kopia potwierdzenia rezerwacji (booking confirmation) z jednym numerem PNR dla wszystkich segmentów. To dowód, że loty były zarezerwowane jako jedna całość. Jeśli masz osobne potwierdzenia dla każdego lotu, to znak, że były to oddzielne bilety.
Podsumowanie: Nie daj się oszukać liniom lotniczym
✓Przy through ticket (jednym bilecie) efekt domina uprawnia do odszkodowania – nawet jeśli początkowe opóźnienie było małe.
✓Liczy się całkowity czas dotarcia do miejsca docelowego końcowego, nie opóźnienia poszczególnych lotów.
✓Opóźnienie >3h = do 600 EUR rekompensaty, zależnie od dystansu całej trasy.
✓Nie ma znaczenia, że linia Cię przebukował – jeśli i tak dotarłeś spóźniony, należy Ci się odszkodowanie.
✓Samodzielne reklamacje są trudne – linie często odrzucają wnioski przy efekcie domina. Profesjonalna pomoc zwiększa szanse sukcesu z 15% do 90%.
Przeczytaj również:
Samodzielnie czy z prawnikiem?
Porównanie skuteczności pisania reklamacji samemu vs. skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej.
5 błędów w reklamacji lotu
Odkryj najczęstsze błędy, które pasażerowie popełniają przy składaniu reklamacji i dowiedz się, jak ich uniknąć.
Jak dochodzić odszkodowania?
Pełen przewodnik krok po kroku: od złożenia reklamacji po uzyskanie pieniędzy od linii lotniczej.
Terminy przedawnienia roszczeń
Jak długo możesz dochodzić odszkodowania? Sprawdź terminy przedawnienia w różnych krajach i nie daj się zaskoczyć.